MỤC LỤC:

• Giới thiệu giảng viên
• 5 việc của CEO
• Tập trung
• Đặt mục tiêu
• Tăng trưởng
• Làm việc quyết liệt
• Liên tục và nhịp nhàng
• Ám ảnh về chất lượng cao
• Quyết đoán
• Nhanh nhất và dũng cảm nhất
• Duy trì đà tăng trưởng
• Khi mất đà
• Thiết lập nhịp độ
• Áp lực từ đối thủ

THỰC THI

Thực thi không phải là phần vui thú gì lắm khi bạn khởi đầu một công ty, nhưng là phần cực kỳ then chốt. Hầu hết người khởi nghiệp đều nghĩ rằng họ sẽ có một ý tưởng xuất sắc và rồi được lên báo và rồi tiệc tùng các kiểu.

Nhưng thực ra, trên tất cả mọi thứ, sáng lập có nghĩa là những năm dài tự thực thi mọi thứ và không thể thuê ngoài. Để một công ty thực thi tốt, thì chính bạn phải thực thi tốt. nhà sáng lập là hình mẫu của mọi startup. Mọi việc họ làm đều trở thành văn hóa công ty. Nên nếu bạn muốn xây dựng một văn hóa làm việc chăm chỉ, chú ý tiểu tiết, tập trung vào khách hàng, và tiết kiệm, bạn phải làm gương, không có cách khác.

Bạn không thể thuê COO và bảo họ làm mọi việc thay bạn.

Công ty muốn bạn vào vai một cỗ máy làm việc điên cuồng. Như đã nói trong bài đầu tiên, số người có ý tưởng hay nhiều gấp hàng trăm lần so với số người thực sự dốc sức làm và thực thi thật tốt. Tự thân ý tưởng không có giá trị. Chỉ có thực thi tốt thì mới tạo ra và tăng thêm giá trị.

Phần quan trọng nhất của thực thi là thực sự nỗ lực. Nhưng còn rất nhiều thứ phải học để có thể làm tốt, nên chúng ta sẽ có 3 bài nữa chỉ nói về việc này.

5 công việc của CEO

Mọi người hay hỏi công việc của một CEO là gì? Và có lẽ có nhiều hơn 5 việc, nhưng đây là 5 việc thường gặp nhất trong giai đoạn đầu: Thiết lập tầm nhìn; Gọi vốn; Truyền giáo; Tuyển dụng và quản lý; và Đảm bảo rằng cả công ty hoạt động.

Bốn việc đầu tiên, mọi người đều nghĩ là việc của CEO: Xác định tầm nhìn. Gọi vốn. Tuyên truyền về công ty với nhân sự tiềm năng, với nhân viên, đối tác, báo chí, khách hàng,… Tuyển và quản lý nhân sự. Nhưng điều thứ 5, tức là xác lập các mục tiêu cho công việc, và hầu hết những nhà sáng lập không hứng thú lắm với việc này. Nhưng tôi nghĩ đó lại là một trong những việc quan trọng nhất của một CEO. Và chỉ có CEO mới làm được việc đó.

Thực thi được chia thành 2 câu hỏi chính:

• [1] Bạn có biết phải làm gì không;
• [2] Bạn có thể hoàn thành việc đó không

Tôi muốn nói về 2 yếu tố quan trọng trong việc thực thi, mặc định bạn đã biết cần việc cần phải làm là gì rồi. Và đó là: Tập trung và Quyết liệt.

Tập trung

Vâng, tập trung là then chốt. Tôi thường hỏi những nhà sáng lập là họ dành thời gian và tiền bạc cho việc gì? Điều này nói lên tất cả, rằng họ nghĩ cái gì là quan trọng.

Một trong những điều khó nhất với đối nhà sáng lập là có hàng trăm việc quan trọng cần bạn chú ý mỗi ngày. Và bạn phải chọn ra đúng 2-3 việc, thực hiện nó, và phớt lờ những việc còn lại, dù nhiều việc trong số bị bỏ đi vẫn được cho là quan trọng, ví dụ như: nói chuyện với công ty luật, hội họp, tuyển cố vấn, vân vân…

Chúng không quan trọng, đúng không? Những việc thực sự quan trọng, tùy lúc, nhưng đây là một một lời khuyên sống còn: Hãy xác định 2-3 việc quan trọng nhất và chỉ thực hiện chúng thôi.

Và bạn chỉ có thể làm 2-3 việc mỗi ngày thôi, mặc kệ những việc khác. Và nếu bạn không thể học cách xác định 2-3 việc quan trọng nhất mỗi ngày, bạn sẽ không bao giờ giỏi thực thi. Điều này rất khó đối với nhà sáng lập. Vì họ luôn hứng thú với những việc mới. Nhưng thực thi giỏi yêu cầu phải nói “Không” rất nhiều.

Bạn phải nói “Không” 97 trên 100 lần, và nhà sáng lập đều phải rất tỉnh táo để làm được điều đó. Hầu hết startup đều không đủ tập trung. Họ vẫn rất nỗ lực, nhưng không đúng việc. Và vẫn thất bại.

Một điều vừa hay vừa dở của startup là nỗ lực của bạn sẽ chẳng được ai vinh danh hết. Bạn chỉ có điểm khi tạo ra sản phẩm thị trường muốn. Nên nếu bạn nỗ lực vào sai việc, chẳng ai thèm quan tâm.

Vậy làm sao để xác định được việc gì cần tập trung thực hiện mỗi ngày?

Đặt mục tiêu

Và đây chính là tầm quan trọng của mục tiêu. Hầu hết nhà sáng lập mà tôi biết, trong một thời điểm đều có rất ít mục tiêu. Và mọi người trong công ty đều hiểu rõ, ví dụ như giao hàng đúng hạn, duy trì mức tăng trưởng, tăng mức độ tương tác, tuyển dụng một vị trí, hoàn thành giao dịch này…

Bất kỳ ai trong công ty cũng có thể nói mục tiêu chính của họ trong tuần đó là gì. Và mọi người thực thi đúng việc đó. nhà sáng lập là người quyết định. Bất kỳ điều gì họ quan tâm đều trở thành mục tiêu chính của công ty. Đó sẽ là việc mà cả công ty sẽ tập trung làm. Và nhà sáng lập giỏi sẽ lặp đi lặp lại việc này nhiều hơn là họ tưởng. Họ dán nó lên tường, nói với từng người, họp về nó mỗi tuần. Và nó giúp công ty tập trung.

Một yếu tố then chốt giải thích tại sao tôi nghĩ đồng sáng lập ở xa nhau sẽ khó thành công là vì bạn không thể tập trung nếu không giao tiếp tốt. Thậm chí nếu bạn chỉ có 4-5 người trong công ty, chỉ cần một hiểu nhầm nhỏ thôi cũng khiến mọi người làm việc lạc hướng. Và rồi bạn mất tập trung và công ty sụp đổ.

Tăng trưởng và đà tăng trưởng

Tôi sẽ nói chi tiết hơn sau, nhưng tăng trưởng và quán tính (hay đà tăng trưởng) là những thứ không thể mất tập trung. Tăng trưởng và quán tính là sinh mệnh của startup. Bạn phải tập trung vào hai thứ này. Bạn đo lường được điều đó. Bạn phải đánh giá lại mỗi tuần. Và bạn nên cực kỳ thận trọng khi bạn nói kiểu như: “Chúng ta chưa tập trung vào tăng trưởng lúc này. Cần ưu tiên việc khác trước đã. Chúng ta chưa đặt thời hạn để giao hàng vì cần ưu tiên việc khác. Cần điều chỉnh thương hiệu, vân vân”.

Những câu nói kiểu đó luôn luôn là thảm họa. Vậy bạn cần thước đo đúng đắn, và tập trung vào theo dõi thước đo đó để luôn nắm được tỷ lệ tăng trưởng và đà tăng trưởng. Đừng để công ty bị phân tâm bởi những thứ khác.

Sai lầm thường thấy là phân tâm vì kết quả truyền thông. Không cần thành quả cũng truyền thông được, và bạn cảm thấy khá ngầu. Nhưng sau một năm vẫn không có gì, bạn không thể ngầu được nữa. Cứ nhìn những bài báo một năm trước đó, kiểu như: “Này, nhóm startup này sẽ thành công lớn lắm đấy.” Nhưng giờ vẫn chẳng có gì. Thật tệ hại!

Làm việc quyết liệt

Làm việc trực tiếp ở cùng một nơi.

Và như tôi đã nói, hãy làm việc cùng một nơi. Tôi nghĩ làm việc từ xa là chuyện cực kỳ khó và hoàn toàn không nên. Vì nó sẽ làm chậm thời gian phản ứng hơn những gì bạn tưởng. Thêm nữa là, bên cạnh tập trung thì công ty bạn còn phải quyết liệt.

Startup chỉ thành công với cường độ cao. Bạn tôi từng nói rằng bí quyết để startup là cực kỳ tập trung và dồn hết tâm trí. Bạn có thể startup với một thứ khác, ví dụ như gia đình, nhưng phải từ bỏ những sở thích khác.

Startup không có chỗ để cân bằng cuộc sống.

Đó là một thực tế đáng buồn. Có nhiều điều hay về startup, nhưng không phải điều này. Bạn sẽ tốn nhiều thời gian đến mức khó tin. Bạn phải sẵn sàng làm việc nhiều hơn các đối thủ. Tin vui là, dẫu hơi khó thấy, nhưng chỉ cần thêm một chút nỗ lực vào đúng việc sẽ tạo ra khác biệt rất lớn.

Ví dụ tôi thích dùng là sự bùng nổ của những trang web bán sản phẩm tiêu dùng. Tỷ lệ người dùng mới mà người dùng cũ đã kéo vào. Nếu là 0.99 thì công sẽ cắm đầu đi xuống và chết. Nhưng nếu là 1.01 thì bạn sẽ tăng trưởng bùng nổ theo hàm mũ. Đây là ví dụ tuyệt vời chứng minh một nỗ lực nhỏ sẽ quyết định giữa thành công và thất bại.

Khi hỏi những nhà sáng lập thành công, họ luôn nói rằng cố gắng hơn đối thủ một chút chính là điều đã giúp họ có được ngày hôm nay.

Liên tục và nhịp nhàng

Vậy bạn phải rất quyết liệt. CEO phải làm gương. nhà sáng lập phải làm gương. Một lợi thế rất lớn của startup là tốc độ thực thi, và bạn phải tạo được nhịp độ dồn dập này.

Facebook có một câu nổi tiếng, đó là: Tiến nhanh và xuyên phá mọi thứ! (Move fast and break things!)

Ám ảnh về chất lượng cao

Nhưng đồng thời phải chú ý chất lượng. Vì vậy nên mới khó. Chọn tiến nhanh, hoặc chọn chất lượng, đều dễ. Cái khó là phải có cả hai khi startup.

Bạn phải tạo ra văn hoá công ty mà mọi người đều ám ảnh bởi chất lượng nhưng vẫn có thể tiến nhanh. Apple, Facebook, và Google đều làm việc này cực tốt. Không chỉ là sản phẩm, mà là trong mọi thứ họ làm. Họ tiến nhanh, xuyên phá mọi thứ, và tiết kiệm đúng chỗ. Nhưng luôn chú trọng chất lượng. Nên đừng xài đồ dỏm nếu muốn kết quả cao. Bạn phải đặt tiêu chí chất lượng cao xuyên suốt toàn bộ công ty.

Quyết đoán

Bên cạnh đó là bạn phải quyết đoán. Thiếu quyết đoán là tử huyệt của startup. Nhà sáng lập tầm thường luôn nói về kế hoạch nhưng lại không quyết định dứt khoát. Họ nói rằng họ có thể làm việc này, và cả việc khác nữa. Nhưng rồi họ cứ chần chừ không hành động.

Bạn phải quyết đoán trong hành động. Nhà sáng lập giỏi làm những việc có vẻ nhỏ, nhưng quyết định nhanh và hoàn thành rất nhanh. Mỗi lần bạn hỏi họ, họ đều hoàn thành việc mới.

Thực tế, đây cũng là dấu hiệu dự đoán thành công của startup ở YC. Nếu mỗi lần tôi hỏi họ mà họ đều hoàn thành thêm những việc mới, đó là dấu hiệu cho thấy công ty này sẽ thành công. Bạn phải làm những việc rất lớn từ những việc rất nhỏ. Nếu bạn liên tục hoàn thành những việc nhỏ, một năm nhìn lại bạn sẽ thấy một khối lượng khổng lồ. Nhưng nếu bạn bế quan một năm rồi nghĩ rằng khi trở lại sẽ bùng nổ hoành tráng thì thường là không thể.

Làm theo cách nhanh nhất và dũng cảm nhất

Bạn phải chọn việc vừa sức. Ngay cả khi xây một công ty to đùng, hầu hết đều muốn làm luôn thay vì chia nhỏ ra. Nhưng mọi thứ đều có thể chia ra thành nhiều dự án nhỏ. Tốc độ là rất quan trọng.
Những nhà sáng lập giỏi đều trả lời mail rất nhanh. Họ ra quyết định rất nhanh. Họ thường làm mọi việc rất nhanh. Họ luôn xông xáo hoàn thành mọi việc.

Họ cũng xuất hiện rất nhiều. Họ xuất hiện trong hội họp, họ gặp bạn trực tiếp. Một lời khuyên luôn hiệu quả đối với tôi là: Hãy lên máy bay dù là phút chót.

Chúng tôi đã làm thế, tôi sẽ kể bạn nghe. Khi điều hành công ty, chúng tôi phát hiện sắp mất một hợp đồng. Đó là hợp đồng quan trọng từ khách hàng lớn đầu tiên trong ngành. Và công ty đó đã tồn tại trước chúng tôi rất nhiều năm. Chúng tôi lâm vào thế bí. Chúng tôi gọi điện, nói có sản phẩm mới, và xin hẹn gặp. Họ nói: “Ngày mai chúng tôi ký kết rồi. Xin lỗi.”

Chúng tôi phóng ra sân bay, và bay thẳng tới đó vào 6 giờ sáng hôm sau. Chúng tôi ngồi đó. Họ đuổi về. Chúng tôi vẫn ngồi đó. Cuối cùng một người cấp thấp đã gặp chúng tôi. Sau đó, một người cấp cao quyết định gặp chúng tôi. Cuối cùng họ đã ký hợp đồng và bán công ty. Chúng tôi hoàn thành hợp đồng một tuần sau đó. Nếu tôi không lên máy bay lúc đó, không trực tiếp xuất hiện ở đó, thì đã không có gì hết.

Nên bạn phải xuất hiện, và phải hành động. Nên khi nói bạn phải lên máy bay dù là phút chót, thì đúng là phải làm vậy. Chắc không phải theo nghĩa đen, nhưng đó là lời khuyên đúng nghĩa đen.

Duy trì đà tăng trưởng

Vậy, tôi đã nói về tăng trưởng và quán tính. Nhắc lại, quán tính và tăng trưởng là sinh mệnh của startup. Có lẽ đây là bí quyết quan trọng nhất để thực thi tốt. Bạn muốn công ty luôn luôn chiến thắng. Nếu bạn rời chân ga, mọi thứ sẽ ra khỏi tầm kiểm soát.

Đội chiến thắng sẽ hăng hái và tiếp tục chiến thắng. Đội thua cuộc sẽ thất vọng và tiếp tục thua cuộc. Vậy quán tính là điều cực kỳ quan trọng đối với startup. Nếu chỉ chọn một điều để khuyên bạn, tôi sẽ chọn điều này.

Với hầu hết startup phần mềm, nó đồng nghĩa với tăng trưởng liên tục. Với startup phần cứng, nó đồng nghĩa với giao hàng đúng hạn.

Chúng tôi luôn khuyên như thế ở YC, và họ đã lắng nghe. Mọi việc đều tốt. Nhưng sau khi rời YC, họ bị phân tâm bởi những thứ khác. Và tăng trưởng chậm dần. Và khi điều đó xảy ra, mọi người bắt đầu mất lửa và bỏ đi, rồi mọi thứ sụp đổ. Rất khó để tìm được động cơ tăng trưởng, vì mỗi công ty mỗi khác. Nhưng nếu sản phẩm xuất sắc thì sẽ tăng trưởng.

Khi mất đà tăng trưởng

Vậy nên làm sản phẩm tốt ngay từ đầu là cách tốt nhất để tránh mất đà về sau. Khi mất đà tăng trưởng, hầu hết đều cố quay lại không đúng cách. Họ thuyết giảng một bài về tầm nhìn công ty và cố lên tinh thần bằng việc diễn thuyết. Nhưng nhân viên trong công ty mất đà không thích nghe những điều đó. Bạn nên để dành bài phát biểu đó cho lúc chiến thắng. Còn khi mất đà, bạn phải lấy lại đà bằng nhiều chiến thắng nhỏ.

Một thành viên quản trị của tôi nói rằng bán hàng sẽ giải quyết mọi vấn đề của startup, và đúng vậy. Bạn phải xác định cuộc chơi để có những chiến thắng nhỏ. Và bạn sẽ ngạc nhiên khi những vấn đề khác biến mất.

Một điều nữa là khi bạn bị mất đà, mọi người sẽ bắt đầu bất đồng ý kiến, mâu thuẫn nội bộ sẽ bắt đầu xảy ra. Và một cách mà tôi nghĩ là hiệu quả trong trường hợp đó là khi có bất đồng ý kiến về những việc cần làm, hãy hỏi người dùng, họ sẽ cho bạn biết cần phải làm gì. Và bạn phải nhắc mọi người rằng tình hình không tốt, nhưng chúng ta không được thù ghét nhau.

Chúng ta cần điều chỉnh và mọi việc sẽ ổn. Chỉ cần nói ra điều đó, bạn nhận thức được rằng mọi việc sẽ trở nên tốt hơn.

Lần nữa, lấy Facebook làm ví dụ, khi Facebook tăng trưởng chậm vào năm 2008, Mark đã lập một nhóm chuyên biệt. Họ làm rất nhiều việc nhỏ để giúp Facebook đi nhanh hơn. Những việc đó có vẻ nhỏ, nhưng đã giúp Facebook lấy lại đà tăng trưởng. Họ nhanh chóng trở thành một nhóm có ảnh hưởng. Marcus nói rằng đó là một trong những đột phá lớn nhất của Facebook. Theo lời bạn tôi đã làm việc ở Facebook vào lúc đó, nó đã thay đổi tình thế của cả công ty, từ một nơi mà mọi người không hài lòng và đã mất đà, trở lại là nơi của chiến thắng.

Thiết lập nhịp độ vận hành

Vậy cách tốt nhất để duy trì đà tăng trưởng là thiết lập nhịp độ vận hành ngay từ sớm, như giao hàng hoặc thêm tính năng mới một cách đều đặn, và đánh giá lại mọi thứ hàng tuần với toàn bộ công ty. Đây là điều tốt nhất mà ban điều hành có thể làm cho bạn.

Ban điều hành hiếm khi tác động tới chiến lược. Nhưng lại có thể dùng để thường xuyên tạo áp lực, khiến công ty quan tâm tới đánh giá và những cột mốc.

Áp lực từ đối thủ

Một nguyên nhân thường dẫn đến mất đà là đối thủ. Đối thủ cạnh tranh gây ồn ào trên truyền thông có thể khiến công ty mất đà hơn bất kỳ yếu tố bên ngoài nào khác. Và đây là nguyên tắc số một: Đừng quan tâm tới đối thủ tới khi họ thực sự bỏ xa bạn với một sản phẩm thật.

Viết thông cáo báo chí dễ hơn viết code, và tất nhiên dễ hơn tạo ra sản phẩm tốt. Vậy nên hãy nhắc công ty của bạn là: Đừng để công ty đi xuống chỉ vì đối thủ và truyền thông.

Đây là câu nói của Henry Ford mà tôi rất thích: “Đối thủ đáng sợ nhất chính là những kẻ không hề phiền nhiễu bạn, mà luôn tập trung để liên tục trở nên tốt hơn.” Đó không phải là những công ty ồn ào trên báo chí, nhưng lại là công ty đánh bại những kẻ khác.

Tất cả đều được dịch và chia sẻ miễn phí,
nếu thấy hữu ích thì cân nhắc mời mình một ly cà phê nhé